Over Dennis Stil
Voorbij het label narcist. Op zoek naar de waarheid.
Mijn naam is Dennis Stil (1976). Schrijver, consultant en oprichter van De Narcistoloog.
Als je mij twintig jaar geleden had gevraagd wie ik was, had ik waarschijnlijk een antwoord gegeven waar ik zelf niet eens in geloofde.
Door de jaren heen ben ik omschreven als vreemdganger, bedrieger, leugenaar, egoïst, manipulator, charmeur, levensgenieter en iemand die altijd zijn eigen regels leek te volgen. Sommige mensen vonden mij inspirerend, anderen konden mij niet uitstaan. Maar één ding is opvallend:
Vrijwel niemand noemde mij een narcist.
Zelfs mensen die dicht bij mij stonden niet.
En precies daar begint één van de grootste misverstanden over narcisme.
De meeste mensen denken dat ze een narcist direct herkennen. De arrogante opschepper. De dominante persoon die alle aandacht opeist. De karikatuur die je overal op internet tegenkomt.
Maar zo werkt het vaak niet.
Veel narcisten bewegen zich jarenlang onder de radar. Mensen zien het liegen, het bedrog, het manipuleren, het vreemdgaan, de onbetrouwbaarheid of het gebrek aan verantwoordelijkheid. Ze zien de losse puzzelstukjes. Maar ze herkennen het patroon niet.
Dat gold jarenlang ook voor mij.
Vanaf mijn twintiger jaren tot ver in mijn veertiger jaren liep ik steeds tegen dezelfde muur aan. Relaties die stukliepen. Vertrouwen dat werd beschadigd. Kansen die ik zelf saboteerde. Mensen die ik pijn deed. En iedere keer dacht ik dat het probleem ergens anders lag.
Totdat dat niet meer kon.
Na opnieuw een verbroken relatie door leugens, bedrog en vreemdgaan moest ik voor het eerst eerlijk kijken naar de enige constante factor in al die verhalen.
Mezelf.
Dat was geen mooi inzicht. Geen spiritueel moment. Geen plotselinge verlichting.
Het was pijnlijk.
Want wat ik ontdekte, was dat ik jarenlang vooral bezig was geweest met overleven, controleren, vermijden, verdedigen en wegrennen. Niet alleen voor anderen, maar vooral voor mezelf.
De afgelopen tien jaar heb ik geprobeerd te begrijpen wat er in godsnaam misging.
- Met mezelf.
- Met mijn relaties.
Met de patronen die zich steeds opnieuw bleven herhalen.
Ik sprak met professionals, slachtoffers, egoïsten, personen met sterke narcistsiche trekken en narcisten. Ik las boeken, volgde trajecten, stelde vragen en onderzocht mijn eigen gedrag tot op het bot. En hoe meer ik leerde, hoe meer ik ontdekte dat veel van wat over narcisme wordt verteld niet overeenkomt met wat ik zelf zag, ervoer en begreep.
Niet omdat ik slimmer ben dan therapeuten, psychologen of coaches.
Maar omdat ik jarenlang leefde aan de kant van het verhaal waar zij meestal alleen over lezen.
Wat ik ook ontdekte, is dat tegenwoordig bijna alles narcisme wordt genoemd. Een egoïstische keuze. Een moeilijke partner. Een relatie die eindigt. Een ex die je pijn heeft gedaan.
- Maar wanneer is iets egoïstisch?
- Wanneer is iets narcistisch gedrag?
- En wanneer spreken we daadwerkelijk van narcisme?
Dat zijn drie totaal verschillende dingen.
Als je dat verschil niet begrijpt, blijf je vaak jarenlang zoeken naar antwoorden op de verkeerde plek.
Daarnaast heb ik nog nooit een relatie gezien waarin één persoon alles fout deed en de ander alles goed. Daarom kijk ik niet alleen naar de narcist. Ik kijk naar de volledige dynamiek. Naar de patronen, de behoeften, de blinde vlekken en de rollen die mensen onbewust aannemen.
Want daar ligt vaak de echte waarheid.
Wat mijn kijk op narcisme voorgoed veranderde, was de ontdekking dat achter veel narcistisch gedrag niet alleen controle, manipulatie en zelfbescherming schuilgaan, maar ook angst, schaamte, leegte en eenzaamheid.
Dat praat niets goed.
Maar het verklaart vaak meer dan mensen denken.
Een van de grootste leugens over narcisme is dat narcisten genieten van het pijn doen van anderen. Een andere is dat verandering onmogelijk is. En misschien wel de grootste misvatting van allemaal: dat narcisten niet eenzaam zijn.
Mijn ervaring is precies het tegenovergestelde.
Narcisme is vaak een ongelooflijk eenzame wereld.
Een wereld waarin mensen denken dat ze je kennen, terwijl niemand echt ziet wat er achter de schermen gebeurt.
Een wereld waarin mensen denken dat je sterk bent, terwijl je van binnen vastloopt.
Een wereld waarin iedereen een mening over je heeft, maar bijna niemand begrijpt wat er werkelijk speelt.
En opvallend genoeg geldt dat vaak net zo goed voor de partner of het slachtoffer.
Zij krijgen vaak goedbedoelde adviezen van vrienden, familie of collega’s:
“Ga toch weg.”
“Waarom blijf je?”
“Je weet toch dat hij niet verandert?”
Of juist:
“Maar hij is zo aardig.”
“Zij komt altijd zo oprecht over.”
“Dat klinkt helemaal niet als een narcist.”
Voor de narcist klinkt dat vaak niet anders:
“Waarom stop je er niet mee?”
“Waarom doe je dat?”
“Je hebt toch alles?”
Goed bedoeld, maar zelden behulpzaam.
Want wie midden in deze dynamiek zit, merkt vaak dat er bijna niemand is die werkelijk begrijpt wat er gebeurt.
Juist daarom bestaat De Narcistoloog.
Een plek waar niet alleen slachtoffers en partners hun verhaal kwijt kunnen, maar ook narcisten en mensen met narcistische trekken. Niet om gedrag goed te praten, maar om het beter te begrijpen.
Want begrip is niet hetzelfde als goedkeuring.
Maar zonder begrip blijft echte verandering vaak onmogelijk.
Veel mensen vragen mij of ik officieel ben gediagnosticeerd met een narcistische persoonlijkheidsstoornis (NPS).
Dat laat ik bewust in het midden.
Want wat zou het werkelijk veranderen?
Zou ik meer weten over narcisme als er een diagnose op papier stond?
Of juist minder?
Zou mijn ervaring waardevoller worden?
Of minder waardevol?
Voor mij is de belangrijkere vraag niet welk label ergens op wordt geplakt, maar of de inzichten waar zijn. Of ze mensen helpen zichzelf beter te begrijpen. Of ze rust brengen in een wereld vol verwarring.
Wat jarenlang mijn grootste zwakte was, is uiteindelijk mijn grootste kracht geworden.
Ik herken narcistische patronen vaak voordat ze volledig zichtbaar worden.
Bij mezelf.
Bij anderen.
In relaties.
In gesprekken.
In gedrag.
Want inzicht geeft herkenning.
Herkenning geeft rust.
En rust geeft ruimte om betere keuzes te maken.
Vandaag help ik mensen via consulten, coaching, video’s en artikelen. Niet als buitenstaander. Niet als iemand die narcisme vanuit een boek probeert uit te leggen.
Maar als iemand die jarenlang midden in die wereld heeft geleefd en besloot haar te begrijpen.
Er zijn duizenden mensen die u kunnen vertellen hoe u een narcist kunt herkennen.
Er zijn er maar weinig die u kunnen uitleggen hoe een narcist denkt.
Dat is waarom ik mijn verhaal deel.
En waarom De Narcistoloog bestaat.
Mijn Filosofie:
Ik geloof niet dat mensen veranderen door meer labels, diagnoses of goedbedoelde adviezen.
Ik geloof wel dat mensen veranderen wanneer ze eindelijk begrijpen wat er werkelijk gebeurt.
Te vaak zoeken we naar simpele antwoorden op complexe vragen. We noemen iemand een narcist, een slachtoffer, te licht geraakt of een manipulator en denken daarmee de waarheid te kennen. Maar de werkelijkheid is bijna altijd ingewikkelder dan het verhaal dat we onszelf vertellen.
In mijn ervaring ontstaat echte verandering niet door te wijzen naar anderen, maar door eerlijk te kijken naar jezelf. Naar je gedrag. Naar je patronen. Naar de keuzes die je maakt en de keuzes die je blijft vermijden.
Dat geldt voor de narcist.
Dat geldt voor het slachtoffer.
En dat geldt voor iedereen daar tussenin.
Ik geloof dat narcisme niet begrepen kan worden vanuit één perspectief. Niet alleen vanuit de narcist. Niet alleen vanuit het slachtoffer. Maar vanuit de volledige dynamiek die ontstaat tussen mensen.
Daarom ben ik niet geïnteresseerd in schuld.
Ik ben geïnteresseerd in begrip.
Want schuld maakt vaak blind.
Begrip maakt zichtbaar.
Dat betekent niet dat alles goedgepraat moet worden. Integendeel. Sommige keuzes zijn destructief. Sommige mensen richten schade aan. Sommige relaties zijn ongezond. Maar zonder begrip blijven dezelfde patronen zich herhalen, ongeacht aan welke kant van de dynamiek je staat.
Ik geloof ook dat een van de grootste problemen van deze tijd is dat steeds meer mensen zich onbegrepen voelen. De narcist. De partner. Het familielid. Het kind. Iedereen praat, maar niemand lijkt elkaar nog echt te verstaan.
Daarom draait mijn werk niet om oordelen.
Het draait om inzicht.
Want inzicht geeft herkenning.
Herkenning geeft rust.
En rust geeft ruimte om betere keuzes te maken.
Mijn filosofie is simpel:
Niet alles wat egoïstisch is, is narcisme.
Niet alles wat pijn doet, is misbruik.
Niet alles wat gebroken is, is verloren.
Maar alles wat je weigert te begrijpen, blijft macht over je houden.
Dat is waarom ik doe wat ik doe.
Niet om mensen te vertellen wat ze moeten denken.
Maar om ze te helpen zien wat ze misschien nog niet zagen.
Want pas wanneer je begrijpt wat er werkelijk gebeurt, ontstaat de mogelijkheid om iets te veranderen.